Stap voor stap: wat doen bij een afgebroken of uitgeslagen tand?
Een afgebroken tand is een veelvoorkomend tandtrauma, vooral bij kinderen en sporters. Wat u onmiddellijk moet doen: bewaar het afgebroken stuk indien gevonden — bewaar het in melk of speeksel (niet in water). Spoel uw mond voorzichtig met lauwwarm water. Bij bloeding: bijt op een schoon gaasje of zakdoek. Neem paracetamol of ibuprofen tegen de pijn. Neem zo snel mogelijk contact op met uw tandarts.
Bij een volledig uitgeslagen tand (avulsie): pak de tand vast bij de kroon (nooit de wortel aanraken), spoel kort af met melk, probeer de tand voorzichtig terug te plaatsen in de kas en bijt op een gaasje. Lukt het niet? Bewaar de tand in melk en ga binnen 30 minuten naar de tandarts. Bij een melktand: deze wordt niet teruggeplaatst.
Chipje in het glazuur — een klein stukje van de rand is afgebroken. Niet pijnlijk, geen blootliggende zenuw. Kan cosmetisch worden hersteld met composiet. Geen spoed maar plan wel een afspraak.
Breuk tot in het dentine — een groter stuk is weg, het gele tandbeen is zichtbaar. Gevoelig voor kou en lucht. De tandarts herstelt de tand met composiet of een kroon, afhankelijk van de grootte.
Breuk met blootliggende zenuw — roze of rood puntje zichtbaar in de breuk, felle pijn. Dit is spoed. Waarschijnlijk is een wortelkanaalbehandeling nodig gevolgd door een kroon.
Wortelbreuk — de tand is gebroken onder de tandvleesrand. Vaak voelbaar als losse tand. Afhankelijk van de positie van de breuk: fixatie, wortelkanaalbehandeling of extractie.
Bij kleine chipjes kan de tandarts het afgebroken stuk teruglijmen of de tand herstellen met composiet (direct bonding) — dit duurt 30 minuten en is pijnloos. Bij grotere breuken is een kroon of veneer nodig. Bij een uitgeslagen permanente tand die op tijd wordt teruggeplaatst, fixeert de tandarts de tand met een spalking (een draad of rail) gedurende 2-4 weken zodat de wortel opnieuw kan vasthechten.
Draag een sportmondbeschermer bij contactsporten. Vermijd bijten op harde voorwerpen. Laat verzwakte tanden (grote vullingen, wortelkanaalbehandeling) tijdig voorzien van een kroon.
Composietherstel van een chipje valt onder de reguliere RIZIV-vullingtarieven (remgeld ±€5). Een kroon wordt gedeeltelijk terugbetaald. Een spoedconsultatie kost het standaard RIZIV-tarief plus eventueel beschikbaarheidssupplement buiten de openingsuren.
🦷 Tand afgebroken? Vind een tandarts bij u in de buurt →