Pijnlijke zweertjes in de mond
Aften (afteuze stomatitis) zijn kleine, pijnlijke zweertjes op het mondslijmvlies: de binnenkant van de wangen, lippen, tong, zachte gehemelte of tandvlees. Ze zijn rond of ovaal, wit of gelig van kleur met een rode ontstekingsrand. Aften zijn niet besmettelijk (in tegenstelling tot koortsblaasjes, die veroorzaakt worden door het herpesvirus). Ze komen extreem vaak voor: 20-25% van de bevolking krijgt ze regelmatig.
Minor aften (80% van de gevallen) — kleiner dan 1 cm, genezen vanzelf binnen 7-14 dagen zonder litteken. De meest voorkomende vorm. Major aften (10%) — groter dan 1 cm, dieper en extreem pijnlijk. Genezen in 2-6 weken en kunnen littekens achterlaten. Herpetiforme aften (10%) — clusters van tientallen heel kleine (1-3 mm) ulceraties die kunnen samensmelten. Ondanks de naam hebben ze niets met herpes te maken.
De exacte oorzaak is onbekend, maar er zijn veel triggers geïdentificeerd. Mechanisch trauma — bijten op de wang, scherpe tandranden, een slecht passende prothese of orthodontisch draad. Stress en vermoeidheid — een van de meest gerapporteerde triggers. Voedingsdeficiënties — tekort aan ijzer, vitamine B12, foliumzuur of zink. Hormonale schommelingen — menstruatiecyclus. Bepaalde voedingsmiddelen — noten, chocolade, koffie, citrusfruit, kaas en glutenbevattende producten bij gevoelige personen. Natriumlaurylsulfaat (SLS) — een schuimmiddel in veel tandpasta's dat het slijmvlies kan irriteren.
Minor aften genezen vanzelf. Ter verlichting: spoel met een lauw zoutwater- of baksodaspoeling (halve theelepel op een glas water). Gebruik een pijnstillende gel (lidocaïne-gel, verkrijgbaar bij de apotheek) om de pijn te dempen voor het eten. Vermijd scherp, zuur, zout en zeer warm voedsel dat de pijn verergert. Overweeg een tandpasta zonder SLS als u regelmatig aften krijgt — studies tonen aan dat SLS-vrije tandpasta de frequentie kan verminderen.
Raadpleeg een professional bij aften die langer dan 3 weken duren, aften die groter zijn dan 1 cm, meer dan 3-4 keer per jaar terugkeren, gepaard gaan met koorts of algeheel onwelbevinden, of als u ook aften elders op het lichaam heeft (kan wijzen op de ziekte van Behçet of inflammatoire darmziekte). Een afte die niet geneest kan in zeldzame gevallen een teken zijn van mondkanker en moet onderzocht worden.
🦷 Aanhoudende aften? Vind een tandarts bij u in de buurt →