Kaakgewrichtsproblemen (TMD): oorzaken en behandeling
TMD (temporomandibulaire disfunctie) is een verzamelnaam voor klachten aan het kaakgewricht en de kauwspieren. Het kaakgewricht (het gewricht net voor uw oor) is een van de meest complexe gewrichten in het lichaam — het kan openen, sluiten, naar voren schuiven en zijwaarts bewegen. Wanneer het gewricht of de omliggende spieren niet goed functioneren, ontstaan pijn en bewegingsbeperkingen.
Pijn in de kaak, het gezicht, rond de oren of de slapen — vaak erger bij het kauwen, geeuwen of 's ochtends bij het ontwaken. Beperkte mondopening (kaakklemmen) — u kunt uw mond niet volledig openen of de kaak blokkeert in open of gesloten positie. Klikken of kraken bij het openen of sluiten van de mond. Hoofdpijn, nekpijn en oorpijn (uitstralende pijn van de kauwspieren). Tinnitus (oorsuizen) en een vol gevoel in de oren komen soms voor. Kauwspierzwelling aan één zijde van het gezicht.
Spieroverbelasting door tandenknarsen of klemmen (bruxisme) is de meest voorkomende oorzaak. Stress verhoogt de spanning in de kauwspieren. Discusdislocatie — het kraakbeenschijfje in het kaakgewricht verschuift, wat klikken of blokkeren veroorzaakt. Arthrose — slijtage van het kraakbeen in het kaakgewricht, vooral bij ouderen. Trauma — een klap op de kaak of whiplash. Beetafwijkingen — hoewel minder bewezen dan vroeger werd gedacht. Slaapstoornissen, houdingsproblemen en psychosociale factoren spelen eveneens een rol.
De meeste TMD-klachten zijn zelflimiterend en verbeteren met conservatieve maatregelen. Eet zacht voedsel en vermijd breed geeuwen, kauwgom en hard voedsel. Leg een warm kompres of warmtekussen op de pijnlijke kauwspieren (10-15 minuten). Neem ibuprofen bij acute pijn. Doe kauwspierstrekoefeningen: open uw mond langzaam tot de eerste weerstand, houd 10 seconden aan en herhaal 5 keer. Let overdag op klemmen: lippen samen, tanden uit elkaar, tong losjes tegen het gehemelte. Verminder stress waar mogelijk.
De tandarts beoordeelt de kaakgewrichten, kauwspieren en beet. Bij bruxisme als oorzaak: een opbeetplaat. Bij spierklachten: fysiotherapie gespecialiseerd in orofaciale pijn (manuele therapie, dry needling, oefentherapie). Bij ernstige discusdislocatie of arthrose: doorverwijzing naar een kaakchirurg voor eventuele artroscopie of infiltratie. Beetcorrecties worden tegenwoordig alleen uitgevoerd wanneer er een duidelijk verband is met de klachten. In de meeste gevallen is conservatieve behandeling voldoende en verdwijnen de klachten binnen enkele weken tot maanden.
🦷 Kaakpijn? Vind een tandarts bij u in de buurt →