Cracked tooth syndrome: herkennen en behandelen
Een scheurtje in een tand (cracked tooth) is een onvolledige breuk in het tandweefsel die vaak onzichtbaar is op het blote oog én op een gewone röntgenfoto. Het is een van de lastigst te diagnosticeren tandproblemen. De barst kan zich beperken tot het glazuur (onschuldig) of doorlopen tot in het dentine of zelfs de wortel (ernstig). Het komt het vaakst voor bij kiezen van 30- tot 50-jarigen.
Het kenmerkende symptoom is scherpe pijn bij het bijten die verdwijnt zodra u de bijtdruk loslaat — dit verschilt van de continue pijn van een gaatje of abces. De pijn is vaak moeilijk te lokaliseren: u weet dat het pijn doet, maar niet precies welke tand. Andere symptomen: gevoeligheid voor koud (minder voor warm), pijn die komt en gaat, en ongemak bij het kauwen op bepaalde harde voedingsmiddelen. Niet elke gebarsten tand veroorzaakt klachten — kleine glazuurscheurtjes (craze lines) zijn onschuldig en behoeven geen behandeling.
Tandenknarsen (bruxisme) — overbelasting van de tanden door chronisch knarsen of klemmen is de belangrijkste risicofactor. Grote, oude amalgaamvullingen verzwakken de resterende tandwanden en maken de tand kwetsbaar voor barsten. Plotse temperatuurwisselingen (heet eten gevolgd door ijskoud water), bijten op harde voorwerpen (ijsblokjes, olijfpitten, kauwsnoepjes) en trauma (val, klap) zijn andere oorzaken. Tanden die een wortelkanaalbehandeling hebben ondergaan zijn brozer en barsten gemakkelijker.
De tandarts gebruikt een combinatie van technieken: een bijtest (bijten op een kunststof staafje om de pijn te lokaliseren), transilluminatie (een felle lichtbron door de tand schijnen), het aanbrengen van een kleurstof die in de barst kruipt, en soms een CBCT-scan (3D-röntgen). Het verwijderen van een oude vulling kan een verborgen barst aan het licht brengen.
De behandeling hangt af van de ernst en locatie van de barst. Bij een kleine barst in het glazuur: polijsten of afdekken met composiet. Bij een barst tot in het dentine: een kroon om de tand bijeen te houden en te beschermen. Bij een barst die de zenuw bereikt: eerst een wortelkanaalbehandeling, dan een kroon. Bij een verticale wortelbreuk: de tand is helaas niet meer te redden en moet geëxtraheerd worden.
Om herhaling te voorkomen adviseert de tandarts een nachtbitje bij bruxisme en het vermijden van hard voedsel op de behandelde zijde.
🦷 Pijn bij bijten? Vind een tandarts bij u in de buurt →