Oorzaken, zelfhulp en wanneer naar de tandarts
Niet alle tandpijn is hetzelfde. Het type pijn geeft de tandarts een aanwijzing over de oorzaak. Korte, scherpe scheut bij koud, warm of zoet wijst op gevoeligheid of een beginnend gaatje. Aanhoudende, kloppende pijn duidt op een ontstoken of afgestorven tandzenuw. Pijn bij bijten kan wijzen op een scheurtje in de tand of een los zittende vulling. Diffuse pijn in de bovenkaak kan soms afkomstig zijn van de bijholten (sinusitis) en niet van de tanden zelf.
Cariës (gaatjes) — de meest voorkomende oorzaak. Bacteriën vreten door het glazuur en bereiken het tandbeenvlies (dentine), dat gevoelig is voor prikkels. Hoe dieper het gaatje, hoe erger de pijn. Zie ook: gaatjes.
Pulpitis — ontsteking van de tandzenuw, meestal door een diep, onbehandeld gaatje. Bij reversibele pulpitis reageert de tand overdreven op prikkels maar herstelt zich. Bij irreversibele pulpitis is de pijn spontaan, kloppend en langdurig — een wortelkanaalbehandeling is dan nodig.
Abces — een pusverzameling aan de tandwortel door een infectie. Veroorzaakt felle, kloppende pijn, zwelling en soms koorts. Een abces moet behandeld worden — het geneest niet vanzelf. Zie ook: opgezwollen wang.
Parodontitis — tandvleesontsteking die het bot aantast, kan zeurende pijn en gevoeligheid veroorzaken. Zie: parodontitis.
Cracked tooth — een onzichtbaar scheurtje in de tand geeft scherpere pijn bij het bijten op bepaalde voedingsmiddelen. Zie: scheurtje in tand.
Doorkomende verstandskiezen — druk, zwelling en pijn achterin de mond. Zie: verstandskiezen.
Neem paracetamol (500-1000 mg, max. 3g/dag) of ibuprofen (400 mg, max. 1200 mg/dag) voor pijnverlichting. Ibuprofen werkt ook ontstekingsremmend. Vermijd aspirine — dat bevordert bloedingen. Spoel met lauw zoutwater (halve theelepel zout op een glas water) om bacteriën te reduceren. Vermijd extreem warm, koud of zoet voedsel dat de pijn verergert. Slaap met uw hoofd licht verhoogd om de druk te verminderen.
Belangrijk: deze maatregelen verlichten de pijn tijdelijk, maar behandelen de oorzaak niet. Tandpijn die langer dan 1-2 dagen aanhoudt, vereist een bezoek aan de tandarts.
Maak zo snel mogelijk een afspraak bij hevige, kloppende pijn die niet reageert op pijnstillers, zwelling in het gezicht of rond het oog, koorts in combinatie met tandpijn, pijn die u 's nachts wakker houdt, een slechte smaak in de mond (pus) of als de pijn langer dan 48 uur aanhoudt. Bij gezichtszwelling met koorts en slikproblemen: ga direct naar de spoeddienst. Zie ook: spoedbehandeling.
🦷 Tandpijn? Vind snel een tandarts bij u in de buurt →