Wanneer moeten ze eruit?
Verstandskiezen (derde molaren) zijn de achterste kiezen die meestal tussen uw 17e en 25e levensjaar doorkomen. De meeste mensen hebben er vier, maar sommigen hebben er minder of helemaal geen. Onze kaken zijn in de loop van de evolutie kleiner geworden, waardoor er vaak onvoldoende ruimte is voor deze kiezen om normaal door te breken.
Impactie (ingesloten verstandskies) — de kies zit vast in het kaakbot of onder het tandvlees. Kan horizontaal, schuin of verticaal ingesloten zijn. Een horizontaal ingesloten kies drukt tegen de kies ervoor en kan deze beschadigen.
Pericoronitis — ontsteking van het tandvlees dat gedeeltelijk over een deels doorgebroken verstandskies ligt. Veroorzaakt pijn, zwelling, moeite met kauwen en soms moeite met het openen van de mond. Kan terugkerend zijn.
Cariës — verstandskiezen zijn moeilijk te poetsen waardoor ze gevoeliger zijn voor gaatjes.
Druk op andere tanden — er bestaan aanwijzingen dat doorbrekende verstandskiezen de stand van de voortanden kunnen beïnvloeden, al is dit wetenschappelijk betwist.
Niet alle verstandskiezen moeten verwijderd worden. Extractie is aangewezen bij: terugkerende pericoronitis, cariës die niet behandelbaar is door de positie, schade aan de naburige tand, cystevorming rond een ingesloten kies, of als onderdeel van een orthodontisch behandelplan. Verstandskiezen die volledig zijn doorgebroken, goed te poetsen zijn en geen klachten geven, mogen gewoon blijven zitten.
Een gewone extractie van een doorgebroken verstandskies duurt 15-30 minuten onder lokale verdoving. Een chirurgische extractie van een ingesloten kies is complexer: de tandarts of kaakchirurg maakt een incisie in het tandvlees, verwijdert eventueel bot en deelt de kies soms in stukken voor eenvoudiger verwijdering. Duur: 30-60 minuten. Meerdere verstandskiezen kunnen vaak in één sessie worden verwijderd.
Verwacht 3 tot 7 dagen zwelling, pijn en beperkte mondopening. IJskompressen in de eerste 24 uur verminderen de zwelling. Zachte voeding gedurende een week. Vermijd roken (vertraagt genezing en risico op dry socket), rietjes (zuigbeweging kan het bloedstolsel lostrekken) en intensieve fysieke inspanning. Bij hevig nauwelen na 3-4 dagen (dry socket): neem contact op met uw tandarts.
Het RIZIV betaalt tandextracties gedeeltelijk terug. Een chirurgische verwijdering bij de kaakchirurg kost €100-250 per kies. Vier verstandskiezen in één sessie: €400-800 totaal. Een deel wordt terugbetaald via de nomenclatuur.
🦷 Last van verstandskiezen? Vind een tandarts bij u in de buurt →